Uniwersytet Rzeszowski
Centrum Dokumentacji Współczesnej Sztuki Sakralnej
pl. Ofiar Getta 4-5/35, 35-002 Rzeszów
tel. +48 17 872 20 98

Download the article in PDF

Adam Organisty
Jan Matejko Academy of Fine Arts in Kraków

Abstract
“Today you will be with me in Paradise” (Luke 23:43) – these words of Christ addressed to one of the thieves crucified with him became the subject of the latest project created by a Kraków-based team of artists led by the painter Adam Brincken and sculptor Maciej Zychowicz. In the autumn of 2017, they decorated the chancel of St. Casimir’s Church in Bilcza near Kielce, depicting a conversation between the Crucified and the Good Thief. The interior decoration consists of a monumental sculptural group depicting Golgotha, framed by a painted form resembling the shape of a single stele, as well as an abstract stained-glass window in a small window opening (made by Krystyna and Bogusław Szczekan, Pracownia Artystyczna Witraży).

The article discusses an originally interpreted iconographic scheme: two motifs, integrally connected with the message of Christ – the forgiveness of sins and the promise of salvation. The fully rendered parts of the body of the Good Thief should be seen in the light emanating from the Saviour and in the context of the announcement of the resurrection of bodies. Contrary to the chronology of the evangelical narrative, the image of Christ must be read as the Crucified and at the same time Risen One, because his body does not bear traces of the shadow of death.

The formal aspect of the painting and sculptural decoration was analyzed with regard to other such representations of the Passion and types of the Good Thief. The work by Brincken and Zychowicz has been presented in the context of earlier sacred works of this type. The Passover of Christ, defined as the unity of the events of his Passion, death and resurrection, closely related to the most important achievement of Vatican II – liturgical renewal – had been the leading theme in the works of the artists on several occasions. However, neither of them had engaged with the Saviour’s words addressed to the Good Thief. In Bilcza they became the leading theme, in a way responding to numerous contemporary reflections on the subject of Divine Mercy.

Keywords: Sculpture, painting, Adam Brincken, Maciej Zychowicz, the Academy of Fine Arts in Kraków, Passsion, the Good Thief

Bibliography
Adam Brincken. Wystawa retrospektywna 1975–2015 [Adam Brincken. A Retrospective 1975 – 2015], City Art Gallery, Częstochowa, 12.2015–01.2016, City Art Gallery, Łódź, 01–02.2016, NCK Gallery, Kraków, 03.2016, Showcase Gallery at the Academy of Fine Arts in Kraków, 03.2016, City Art. Gallery, Zakopane, 04–05.2016, the Regional Museum in Stalowa Wola, 06–07.2016, ed. A. Szczepan, [Kraków 2015].
Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie. Wydział Malarstwa 2010 / Jan Matejko Academy of Fine Arts in Krakow. The Faculty of Painting 2010, eds. Z. Bajek, A. Bednarczyk, P. Korzeniowski, W. Stelmachniewicz, Kraków [2011].
Apokryfy Nowego Testamentu [The New Testament Apocrypha], ed. Marek Starowieyski, Lublin 1986, vols. 1 – 2.
Baxandall M., Shadows and Enlightenment, New Haven-London 1995.
Blažíček O.J., Ferdinand Brokof, Praha 1976.
Boruta T., O malowaniu duszy i ciała. Szkice o sztuce [On the Painting of Soul and Body. Sketches on Art], Kielce 2006.
Dorota Ćwieluch-Brincken, exhibition catalogue, Gallery „Jatki” in Nowy Targ, 10–11.1998, Nowy Sącz 1998.
Dorota Ćwieluch-Brincken, compiled by A. Brincken, J. Buszyński, L. Veneziano, Kraków 2009.
Encyklopedia katolicka [The Catholic Encyclopedia], eds. Romuald Łukaszyk, Ludomir Bieńkowski, Feliks Gryglewicz, Lublin 1985, vol. III, col. 1398–1400 (compiled by Antoni Bazielich, Henryk Paprocki, Helena Wegner).
Galewski D., Jezuici wobec tradycji średniowiecznej. Barokizacje kościołów w Kłodzku, Świdnicy, Jeleniej Górze i Żaganiu [Jesuits and the Medieval Tradition. The Baroque Remodelling of the Churches in Kłodzko, Świdnica, Jelenia Góra and Żagań], Kraków 2012.
Gombrich E.H., Shadows. The Depiction of Cast Shadows in Western Art, London 1995.
Grün A., OSB, Ojcze, przebacz im. Siedem ostatnich słów Jezusa na krzyżu, transl. K. Markiewicz, Poznań 2015 [orig. Vater vergib ihnen. Die sieben letzten Worte Jesu am Kreuz, Schwarzach am Mein 2014].
Heyer K.J., Das barocke Chorgestühl in Schlesien. Eine Darstellung der Chorgestühle und ein Beitrag zur Geschichte von Kunst und Kunsthandwerk im Barock, Frankfurt am Main 1977 (Bau- und Kunstdenkmäler des deutschen Ostens, ed. G. Grundmann, series C, Schlesien, 6).
Jaszai G., Kreuzigung Christi, in: Lexikon der christlichen Ikonographie, Freiburg 1970, vol. 2, cols. 635–653.
Kozieł A., Rysunki Michaela Willmanna (1630–1706) [The Drawings of Michael Willmann (1630 – 1706), Wrocław 2000.
Krasny, P., Katedra unicka w Chełmie. O problemach badań nad architekturą sakralną Kościoła greckokatolickiego w XVIII wieku [The Uniate Cathedral in Chełm. On the issues of research on the sacred architecture of the Greek Catholic Church in the 18th c.], [in:] Sztuka kresów wschodnich [The Art of Eastern Borderlands], vol. 3, ed. Jan K. Ostrowski, Kraków 1998, pp. 205–226.
Krzymuska-Fafius Z., Plastyka gotycka na Pomorzu zachodnim. Katalog zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie [The Gothic Art. of Western Pomerania. The Collection Catalogue of the National Museum in Szczecin], Szczecin 1962.
Kurek A., Wokół Paschy Chrystusa. Wybrane dzieła Macieja Zychowicza jako przykład współczesnej rzeźby sakralnej w kontekście posoborowej nauki Kościoła [The Select Works by Maciej Zychowicz as an Example of Modern Sacred Scultpure in the Context of the Teachings of the Post-Vatican II Church], MA thesis, supervisor: Adam Organisty, typescript in the archive of the Art Education Faculty at the Jan Długosz Academy in Częstochowa, Częstochowa 2009.
Labuda A.S., Wrocławski ołtarz św. Barbary i jego twórcy. Studium o malarstwie śląskim połowy XV stulecia [The Wrocław altar of St. Barbara. A Study on Mid-15th C. Silesian Painting], Poznań 1984 (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Series Historia Sztuki no. 16.)
Lach H. Fr. Dobry łotr – Dyzma [The Good Thief – Dismas], Warszawa 2003
Maciej Zychowicz. Plastiken, Medaillen, Zeichnungen, exhibition catalogue, Eggenburg, Wien–Mödling [1993].
Maciej Zychowicz. Plastiken, Medaillen, Zeichnungen, publication accompanying the exhibition in Eggenburg, Wien-Mödling [1993?].
Malarstwo śląskie 1520–1800. Katalog zbiorów [The Silesian Painting 1520- 1800. The Collection Catalogue], the National Museum in Wrocław, ed. Ewa Houszka, Wrocław 2009.
Maliński, Z., Fr. Symbolika kościoła Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Wejherowie [The Symbolism in the Church of the Virgin Mary Queen of Poland in Wejherowo], Kraków 2007.
Organisty A., Co widzisz – co wiesz. Rzecz o Galerii Współczesnej Sztuki Sakralnej „Dom Praczki” w Kielcach [What You See – What You Know. On the Gallery of Modern Sacred Art “Dom Praczki” in Kielce] , Kielce 2017.
Organisty A., El Greco we współczesnej sztuce polskiej / El Greco in contemporary Polish art / El Greco en el arte polaco contemporáneo, w: Ars Sacra El Greca. W 100-lecie Niepodległości i Muzeum / El Greco’s Ars Sacra – In the 100th Anniversary of the Independence and of the Museum / Ars Sacra El Greca – Centenario de la Independencia y del Museo, katalog wystawy, Muzeum Diecezjalne w Siedlcach, 11.10.2018–31.01.2019, ed. Fr. R. Mirończuk, Siedlce 2018, pp. 102–149.
Pieńkos A., Tracona moc obrazu czyli epizody nowoczesnego realizmu [Lost Power of the Image or the Episodes of Modern Realism], Warszawa 2012.
Płazowska A., V.I. Stoichita, „Krótka historia cienia”, Kraków 2001 (omówienie i recenzja) [V.I. Stoichita “Short History of the Shadow”, Kraków 2001 (overview and review) , „Modus. Prace z Historii Sztuki”, Kraków 2002, no 3, pp. 93–97.
Rogozińska R., Taniec do nieba, „Rzeźba Polska”, vol. VIII: 1996–1997 („Figuracja w rzeźbie polskiej XIX i XX wieku” [“Figuration in the Polish sculpture of the 19th and 20th c.”), Polish Sculpture Centre in Orońsko, Orońsko 1999, pp. 125 – 146.
Rogozińska R., W stronę Golgoty. Inspiracje pasyjne w sztuce polskiej w latach 1970–1999 [Towards the Golgotha. The Passion as the Inspiration in Polish Art. in 1970 – 1999], ed. H. Hilbert, Poznań 2002.
Roth E., Das volkreiche Kalvarienberg in Literatur und Bildkunst des Spätmittelalters, Berlin 1967.
Ryba G., Droga krzyżowa. Przestrzeń sakralna i sakralizacja przestrzeni we współczesnych realizacjach rzeźbiarskich / Stations of the Cross. The sacred space and space sacralisation in the context of modern sculptural achievements, „Sacrum et Decorum. Materiały i Studia z Historii Sztuki Sakralnej” VII (2014), pp. 37–44.
Schiller G., Ikonographie der christlichen Kunst, cz. 2: Die Passion Jesu Christi, Gütersloh 1968.
Stoichita V.I., Krótka historia cienia transl. Piotr Nowakowski, ed. Anna Baranowa, Kraków 2001 [orig. Short History of the Shadow, London 1997]
Tajemnica i forma. Adam Brincken. Malarstwo abstrakcyjne w przestrzeniach sakralnych / Mystery and Form. Adam Brincken – Abstract Painting in Sacral Spaces, compiled by A. Brincken, Kraków 2015.
Tejkl J., Nové poznatky o vztahu Braunovy dílny k sochařské tvorbě ve východních Čechách, w: Matyáš Bernard Braun 1684–1738. Sborník vědecké konference v Praze 26. a 27. listopadu 1984, ed. Freimanová Milena, Praha 1988, pp. 121–129.
Tes A., Obecne, kontemplacyjne, tworzące. O sposobach przejawiania się światła we współczesnym polskim malarstwie abstrakcyjnym [The present, the contemplative, the creative. On the ways of the manifestation of light in modern Polish abstract painting], „Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL” 30, 2017 no. 3 (119), pp. 258–259.
Ujma M., Figuracja. Garść refleksji [Figuration. Some thoughts], „Rzeźba Polska”, vol. VIII, pp. 9 – 18.
Walanus, W., Henryk Slacker – fundator kamiennego krucyfiksu w kościele Mariackim [Henryk Slacker – the founder of the stone crucifix in St. Mary’s Church], „Folia Historiae Artium. Seria Nowa” 12, 2009, pp. 67–86.
Wisłocki M., Sztuka protestancka na Pomorzu 1535–1684 [The Protestant Art. of Pomerania, 1535 – 1684], Szczecin 2005.
Wojciechowski L., Drzewo Przenajszlachetniejsze. Problematyka Drzewa Krzyża w chrześcijaństwie zachodnim (IV – połowa XVII wieku). Od legend do kontrowersji wyznaniowych i piśmiennictwa specjalistycznego [The Noblest Tree. The Issues of the Tree of Cross in Western Christianity from the 4th to the Mid-17th Century. From Legends to Religious Controversies and Specialist Literature], Lublin 2003.
Wójtowicz K., Emaus programem formacji seminaryjnej. Próba pastoralno-estetycznego odczytania tryptyku z kościoła pw. Emaus w Centrum Resurrectionis w Krakowie [Emmaus as the programme of seminary formation. An attempt at interpretation of the triptych from the Emmaus Church in Centrum Resurrectionis in Kraków in pastoral and aesthetic terms], „Zeszyty Historyczno-Teologiczne. Rocznik Collegium Resurrectianum” XII, 2006, no. 12, pp. 21–35.
Wójtowicz K., Emaus programem formacji seminaryjnej [Emmaus as the Programme of Seminary Formation],, Kraków 2006.
Zychowicz M., Czas twórcy, czas dzieła [The time of the creator, the time of the work], [in:] „Fides ex visu”, eds. R. Knapiński, A. Kramiszewska, Lublin 2011, pp. 90–92.
www.maciej-zychowicz.pl
www.architektura7dnia.pl
www.witrazeartystyczne.pl

Skip to content