Uniwersytet Rzeszowski
Centrum Dokumentacji Współczesnej Sztuki Sakralnej
pl. Ofiar Getta 4-5/35, 35-002 Rzeszów
tel. +48 17 872 20 98

Twórczość religijna kobiet-artystek

Redakcja Percepcji człowieka współczesnego, uwikłanego w teraźniejszość, często umyka skala przemian kulturowych, jakie dokonały się w ciągu ostatniego stulecia i były związane z pozycją kobiety w społeczeństwie. Tym bardziej zapomina się o specyfice kultury polskiej,...

Maria Magdalena Łubieńska (1833–1920) – artystka wyemancypowana

Danuta Czapczyńska-Kleszczyńska Kraków, Ars Vitrea Polona, Corpus Vitrearum Polska Abstrakt: Maria Magdalena z hr. Łubieńskich Łubieńska (1833–1920) malarka amatorka, autorka obrazów olejnych, akwareli i rysunków; zmuszona przez okoliczności życiowe założyła w 1867...

Malarstwo religijne Pii Górskiej

Anna Sieradzka Uniwersytet Warszawski Abstrakt: Malarstwo religijne Pii Górskiej, artystki tworzącej głównie w latach 20. i 30. XX wieku, jest nielicznie zachowane i mało znane. Do najwybitniejszych jej dzieł o tej tematyce należą obrazy z lat 1938–1939: Matka Boska...

Spojrzenie na veraicon. Gra z tradycją Dorothee von Windheim

Wojciech Lippa Katolicki Uniwersytet Lubelski  Abstrakt: Pierwszy prawdziwy obraz Boga powstał z inicjatywy kobiety, św. Weroniki. Jej, jako pierwszej „artystce”, w paradoksalny sposób udało się uchwycić na płótnie wizerunek Tego, który jest nieuchwytny. Owo prawdziwe...

Ikonografia religijna artystek aktywnych w Ruchu Kultury Niezależnej

Tadeusz Boruta Uniwersytet Rzeszowski Abstrakt: Czy badając jakiś obszar sztuki, możemy silić się na uogólnienia i powoływać się na determinizm płci? Czy istnieje religijna ikonografia bliższa kobietom-artystkom? W czasach, w których ideowo zaciera się różnice między...

Szukając Oblicza. Droga Danuty Waberskiej do twórczości sakralnej

Renata Rogozińska Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu Abstrakt: Danuta Waberska, absolwentka Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych, dziś Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu (absolutorium uzyskała w 1969 roku), jest autorką licznych obrazów religijnych i...

„Krużlowa” i „Głowa Chrystusa” Aliny Szapocznikow

Agata Jakubowska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu  Abstrakt: W 1962 roku w ośrodku polskich pallotynów w Paryżu pojawił się ksiądz Józef Sadzik, odpowiedzialny za Éditions du Dialogue. Za jego sprawą powstał tam wtedy ważny ośrodek intelektualny i duchowy...

Doświadczenie religijne za pośrednictwem sztuki

Janusz Królikowski Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie  Abstrakt: W artykule została zaproponowana ogólna refleksja nad doświadczeniem religijnym, mająca pokazać, że jest ono otwarte na sztukę, oraz określić, w czym wyraża się jego specyfika. Przeanalizowane...

Witraże kalwarii kaszubskiej w Wielu

Małgorzata Reinhard-Chlanda Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie  Abstrakt: Witraże sanktuarium kalwaryjskiego w Wielu na Kaszubach z lat 1915–1922 stanowią istotne elementy dekoracyjno-ideowe tego obszernego założenia architektoniczno-krajobrazowego. Budowa...

Ojciec profesor Józef Benignus Wanat OCD

Andrzej Witko Dnia 9 kwietnia 2013 roku zmarł w Krakowie o. prof. dr hab. Józef Benignus Wanat, karmelita bosy, profesor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, znakomity badacz historii, sztuki i kultury, człowiek wielkiego serca i niezwykłej skromności....

Profesor Małgorzata Kitowska-Łysiak (1953–2012) – wspomnienie

Marcin Lachowski Zmarła 17 października 2012 roku prof. Małgorzata Kitowska-Łysiak była cenionym krytykiem i historykiem sztuki, uważnie obserwowała twórczość artystyczną, z trafnością formułowała wyważone sądy. Kierowała się sumiennością, dociekliwością i...

Wprowadzenie

Redakcja Pierwsza połowa wieku XX to okres niezwykle istotny w dziejach kultury polskiej, obejmujący dwudziestolecie niepodległości, spięte jak klamrą cezurą dwóch wojen światowych. Dążenie do zharmonizowania różnorodnych tradycji z nowoczesnością w ramach...

PREZENTACJE – INTERPRETACJE – POSTULATY

Redakcja Sztuka sakralna stanowi wdzięczny temat refleksji, nie tylko naukowej. Dzieła sztuki inspirowane religią bądź w jakikolwiek inny sposób związane z kultem są postrzegane, odczytywane i interpretowane w zależności od światopoglądu, wykształcenia czy wrażliwości...

Neoplatońska Wieczerza

Tadeusz Boruta Uniwersytet Rzeszowski Abstrakt: Artykuł dotyczy Ostatniej Wieczerzy Macieja Świeszewskiego, jednego z bardziej znanych obrazów w malarstwie polskim ostatnich lat. Praca ma wymiar uczty eschatologicznej. Obficie zastawiony stół biesiadny, którego...

Sens egzystencji i sztuki w świetle obrazu Pieta Tadeusza Boruty

Michał Haake Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Abstrakt: Rozprawa podejmuje problematykę metodologii historii sztuki i obiera za cel wykazanie na podstawie interpretacji jednego obrazu, Piety Tadeusza Boruty, konieczności poddania analizie sposobu, w jaki...

O. Piotr Cholewka – znany nieznany

Maria J. Żychowska Politechnika Krakowska Abstrakt: O. Piotr Cholewka urodził się w 1922 roku w Marciszowie k. Zawiercia. Jego rodzina wyemigrowała ze Śląska w 1925 roku do Barlin w północnej Francji. W 1943 roku wstąpił do klasztoru benedyktynów w Wisques. W 1961...

Sztuka z wiary i dla wiary

Janusz Królikowski Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Abstrakt: Doświadczenie historyczne potwierdza, że Kościół potrzebuje sztuki, a sztuka posiada w Kościele swojego zdecydowanego sprzymierzeńca. Podstawą tego związku jest zasadnicza prawda wiary, która...

Brewiarz fotograficzny. Wydawnictwo „Zodiaque” w XX wieku

Cédric Lesec Université Paris Ouest Nanterre La Défense Abstrakt: W latach 50. XX wieku doszło do konfrontacji myśli chrześcijańskiej ze „sporem o sztukę sakralną”, w którym wokół pytania o „odrodzenie” sztuki religijnej, ścierały się różne radykalne, dogmatyczne...

Nieznane, niezrealizowane, zapomniane…

Redakcja Autorzy kompendiów historii sztuki, układając zestawy dzieł kanonicznych dla minionego dwuwiecza, często pomijają w twórczości omawianych przez siebie artystów prace o tematyce religijnej, zafascynowani charakterystyczną dla tego okresu różnorodnością...

Tajemniczy model krakowski i włoskie projekty Bronisława Chromego

Grażyna RybaUniwersytet Rzeszowski, Rzeszów Abstrakt: Wśród rzeźb zgromadzonych w pracowni Bronisława Chromego (ur. 1925), krakowskiego twórcy, którego można uznać za jedną z ciekawszych osobowości artystycznych w Polsce minionego wieku, znajduje się ołowiany model...

Św. Franciszek Jacka Malczewskiego i idea dionizyjskości

Michał HaakeUniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Abstrakt: Autor studium podejmuje próbę zmierzenia się z silnie rozpowszechnionym poglądem o synkretyzmie sztuki Jacka Malczewskiego, polegającym na wiązaniu wspólnym przesłaniem antycznego kultu Dionizosa i...

Prawda modela i Ukrzyżowania Jacka Malczewskiego[1]

Dorota KudelskaKatolicki Uniwersytet Lubelski, Lublin Abstrakt: W obrazach J. Malczewskiego często pojawiały się tematy biblijne, ale obrazy stricte religijne, tj. przeznaczone do kultu, są wśród jego prac bardzo rzadkie. W kontekście religijności artysty odnotować...

Zapoznana pasja architekta Franciszka Mączyńskiego[1]

Danuta Czapczyńska-Kleszczyńska Stowarzyszenie Miłośników Witraży „ARS VITREA POLONA”, Kraków Abstrakt: Franciszek Mączyński (1874–1947), znany architekt, znawca i miłośnik zabytków, przez całe życie zawodowe z widocznym zamiłowaniem projektował witraże, co nie...

Wprowadzenie

Redakcja Teksty zamieszczone w kolejnym roczniku „Sacrum et Decorum” koncentrują się wokół złożonej problematyki sacrum w plastyce XIX i XX wieku, ukazując niektóre aspekty tego zjawiska rozważane z uwzględnieniem odmiennych perspektyw badawczych. Zamieszczony na...

Sąd smaku a współczesna sztuka religijna

Ewa Klekot Warszawa, Uniwersytet Warszawski Abstrakt: Jak twierdzi Pierre’a Bourdieu, w nowoczesnej rzeczywistości każdy wybór estetyczny działa jako czynnik klasyfikujący społecznie. Teoria Bourdieu ukazująca społeczną konstrukcję sądu smaku pokazuje zarazem...
Skip to content